Марқакөл мемлекеттік қорығы ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік биосфералық резерваттар желісіне кірген, елдің шығысындағы үшінші ерекше қорғалатын табиғи аумақ болды.

Марқакөл Қытаймен шекараға жақын орналасқан және Қазақстандық Алтайдың оңтүстік бөлігіндегі ең аз бұзылған экожүйелерді қамтиды. Мұнда Еуразияның қоңыржай дала экорегионының бірегей және тән орта таулы-тайга және биік таулы альпілік ландшафттары орналасқан. Әр түрлі эндемикалық түрлер, соның ішінде сирек кездесетін және жойылып кету қаупі бар қар барысы мен тас маркендер мекендейді.

«Жергілікті халық-екі мың адам-негізінен туризмнен түсетін табыс есебінен өмір сүреді. «Туризм құлдырап жатса да»,

– делінген ЮНЕСКО-ның ресми хабарламасында.

Марқакөл қорығы 1976 жылы құрылған. Оның басты міндеті биік таулы көлдің сирек сұлулығын сақтау, сондай-ақ жергілікті қара тайганы зерттеу болды.

Марқакөл қорығының аумағында  құстың 260-тан астам түрі бар. Оның ішінде 11 түрі Қызыл кітапқа енгізілген.  Маракөлге ғана біткен жалғыз балықтың түрі — майқан балығы . Оны ауызекі тілде «ускуч» деп атайды.

2017 жылы Катонқарағай ұлттық табиғи паркі әлемдік танымалдылыққа ие болды. 2020 жылы Батыс Алтай қорығы планетаның «жасыл» стандарттарының беделді тізімін толықтырды.