Categories: Экономика

Түркиядағы шок терапия

Маусым айында Түркия Орталық банкін басқаруға алғаш әйел Төраға тағайындалды. Есімі Хафизе Гайе Эркан. АҚШ-та білім алған, түрлі халықаралық қаржы институттарында жұмыс істеген.

Бүгін сол кісінің бастауымен түрік елінің ақша-несие саясатында ШОК ТЕРАПИЯСЫ деп аталатын механизм жүзеге асырылды. Яғни, соңғы 2 жылда төмендеп келген пайыздық мөлшерлеме 8,5%-дан 15%-ға бірақ көтерілді.

Экономикада бұл құбылысқа «Шок терапиясы» дейді. Оның басты мақсаты елді жайлаған гиперинфляцияны ауыздықтау, ұлттық валютаға қолдау көрсету және капиталдың шетелге ағуының алдын алу шарасы.  Мұндай күрт өзгерістің ұзақ мерзімді салдары экономиканың еркін нарыққа бет бұруы болады. Бірақ кері әсері де болуы мүмкін. Оны дәл қазір түрік лирасының құнсыздануынан көріп отырмыз.

Әдетте пайыздық мөлшерлеме көтерілгенде ұлттық валютаның құны өседі және отандық өнімдер қымбаттайды, ал импорттық тауарлар әлдеқайда арзан болып көрінеді. Бұл бір жағынан отандық өндірістің дамуына жол ашуы мүмкін, екінші жағынан егер экономика айтарлықтай әртараптанбаған болса, импорттық тауарлар арзандап, қаптап кетуі мүмкін, демек отандық өндіріс бәсекеге қабілетті бола алмай құлдырауы да ықтимал.

Тарихта мұндай шок терапиялық әдісті 1992 жылы Англия банкі (10% -> 15%), 2008 жылы Исландия Орталық банкі (12% -> 18%), 2014 жылы Түркия Орталық банкі (7,5% ->12%) және тағы басқа елдердің орталық банктері қолданған.

Сая Манарбековна

Recent Posts

«Теңіз ұстазы» фестивалі: Құлсарыда Жылыой ауданының ең креативті мұғалімдері марапатталып, білім берудің жаңа стандарттары таныстырылды

Құлсары қаласы, 25 ақпан 2026 жыл - Құлсары қаласында  «Теңіз ұстазы» ауқымды педагогикалық фестивалі өтті.…

3 недели ago

 Жылыой мұғалімдері оқу үдерісіне заманауи әдістемелерді енгізуде

Жылыой ауданында өткен жылдан бері функционалдық сауаттылықты дамытуға және мектептегі білім сапасын арттыруға бағытталған «Теңіз…

1 месяц ago

ЖОО оқытушыларының біліктілігін арттыруға арналған қысқы мектеп өтуде

Халықаралық білім беру корпорациясында 2026 жылғы 19-23 қаңтар аралығында Халықаралық білім беру корпорациясында (ҚазБСҚА) «Қысқы…

2 месяца ago

Абай университеті әлемдік QS рейтингінде «бес жұлдыз» үздік белгісіне ие болды

Марапат Сеул қаласында өткен QS Stars Award Ceremony рәсімінде берілді Бүгін Қазақстан мен Орта Азиядағы…

4 месяца ago

Колледж студенттері бәсекесі: білім мен зияткерлік сайысы өтті

Жамбыл облысында жастардың кітапқа деген қызығушылығын арттырып, интеллектуалды әлеуетін көтеруге бағытталған «Әулиеата — кітап оқитын…

6 месяцев ago

«Халық қатысатын бюджет» жобасы Таразда орындалуда

2026 жылы Тараз қаласында «Халық қатысатын бюджет» жобасы аясында 4 жоба жүзеге асырылады. Аталған жобаны…

10 месяцев ago