Білім беру жүйесінің күйреуі: түлектерді қалай құтқаруға болады?

Жақында Ұлттық бірыңғай тестілеудің (ҰБТ) қорытындысы жария болды. Олар көңіл көншітпейді — түлектердің 33 пайызы немесе әрбір үшінші шекті балл жинай алмаған. Бұл жүйедегі проблемаларды растайды, деп есептейді телекоммуникация нарығы бойынша сарапшы Нұркен Халықберген.

Төмен нәтижелер емтиханның қатаң ережелерінен бастап әлсіз білім беру жүйесіне дейін қоғамда көптеген дау тудырды. Бірақ Нұркен Халықберген бұл цифрлармен және әртүрлі көрсеткіштермен ойнаудың нағыз үлгісі деп санайды, бұл шенеуніктерге ұлттық білім беру жүйесінің құлдырауын жасыруға мүмкіндік береді.

ҰБТ-ны 154 мың оқушы тапсырып көрді. 103 мыңы ғана тесттен өте алды. Яғни, ресми деректер бойынша 33%-ы ғана ҰБТ-дан өте алған жоқ. Қорқынышты ештеңе болған жоқ сияқты. Алайда егер 2011 жылдың ресми статистикасына жүгінетін болсақ, 2011 жылдың 1 қыркүйегінде 260 мың бірінші сынып оқушысы мектеп табалдырығын аттағанын білуге болады. Демек, ҰБТ-ны 157 мың бала немесе 60% тапсырған жоқ. Бұл балалар қайда кетті, олар не істейді деген сұрақ туындайды?

дейді ол.

Әрине, олардың кейбіреуі тоғызыншы сыныптан кейін кетіп қалды және т.б. Бірақ мұнда ең бастысы ҰБТ — бұл өмірге жолдама емес екендігі. Мектеп түлектерін қоғам елдің толыққанды азаматтары ретінде қабылдамайды. Бұл өмірлік тәжірибенің, сондай-ақ мектеп бітіргеннен кейін бірден өзін-өзі қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін білім мен дағдылардың болмауынан.

КСРО білім беру жүйесінің тәжірибесінен сәтті тәжірибелерді жандандыратын кез келді деп есептеймін. Оқу-өндірістік тәжірибе — орта буынның білім беру бағдарламасын оңай жаңғыртып, енгізуге болатын бағыт. Бұл жүргізуші және аспаздық курстары, слесарлық дайындық, бағдарламалау курстары, кәсіпкерлік және басқа да көптеген мамандықтар, олар мектеп бітіргеннен кейін бірден көптеген балалар үшін өмірге жолдама бола алады,

деп түсіндірді телекоммуникация нарығы бойынша сарапшы.

Сонымен қатар, жергілікті компаниялар аймақ экономикасының мүдделері үшін мамандандырылған аймақтық оқу-өндірістік комбинаттарды құруға негіз бола алады.

Базалық мамандық алу әрбір оқушының мүмкіндігін арттырады және кез келген қазақстандық отбасының нақты табысының мүмкіндігін арттырады. Сонымен қатар, жоғары білім алудан басқа, түлек үшін қоғамда лайықты орын табуға және жұмыссыздық жағдайында жалғыз қалмауға мүмкіндік беретін тағы бір балама даму сценарийі пайда болады.

Еңбек мамандығы — бұл үкім емес, біз оның иесінің болашақта жоғары білім алу құқығын шектемейміз. Кез-келген адам жоғары оқу орнында білімін жалғастыра алады, оның ішінде өз ісін, отбасылық бизнесін немесе өзін-өзі дамытуды одан әрі кеңейту үшін,

деп қосты Нұркен Халықберген.

Сарапшы елге «заңды еңбек ете отырып, табысты және еңбекқор адамды» насихаттау қажет деп санайды.

Анара Бауыржанқызы

Recent Posts

«Теңіз ұстазы» фестивалі: Құлсарыда Жылыой ауданының ең креативті мұғалімдері марапатталып, білім берудің жаңа стандарттары таныстырылды

Құлсары қаласы, 25 ақпан 2026 жыл - Құлсары қаласында  «Теңіз ұстазы» ауқымды педагогикалық фестивалі өтті.…

3 недели ago

 Жылыой мұғалімдері оқу үдерісіне заманауи әдістемелерді енгізуде

Жылыой ауданында өткен жылдан бері функционалдық сауаттылықты дамытуға және мектептегі білім сапасын арттыруға бағытталған «Теңіз…

1 месяц ago

ЖОО оқытушыларының біліктілігін арттыруға арналған қысқы мектеп өтуде

Халықаралық білім беру корпорациясында 2026 жылғы 19-23 қаңтар аралығында Халықаралық білім беру корпорациясында (ҚазБСҚА) «Қысқы…

2 месяца ago

Абай университеті әлемдік QS рейтингінде «бес жұлдыз» үздік белгісіне ие болды

Марапат Сеул қаласында өткен QS Stars Award Ceremony рәсімінде берілді Бүгін Қазақстан мен Орта Азиядағы…

4 месяца ago

Колледж студенттері бәсекесі: білім мен зияткерлік сайысы өтті

Жамбыл облысында жастардың кітапқа деген қызығушылығын арттырып, интеллектуалды әлеуетін көтеруге бағытталған «Әулиеата — кітап оқитын…

6 месяцев ago

«Халық қатысатын бюджет» жобасы Таразда орындалуда

2026 жылы Тараз қаласында «Халық қатысатын бюджет» жобасы аясында 4 жоба жүзеге асырылады. Аталған жобаны…

10 месяцев ago