Categories: Тарих

Наймандар мен Қабанбай батырға қатысты шағымдар негізсіз — тарихшы

Оқырмандардың Радик Темірғалиевтің «Түп-тамыры қазақ емес 10 қазақ тұлға» мақаласына қызу реакциясы сарапшыға жалғасын жариялауға мәжбүр етті.

Мақалада Темірғалиев Найман руынан шыққан Қабанбай батырды «қазақ емес» деп атады. Әрине, оқырмандардың бір бөлігі бұл мәлімдеме ұнамай қалды. Темірғалиев өзінің тезисін Телеграм-арнасында түсіндірді:

Шағымды Тынышпаевқа айтыңдар

«Ұлы Найман тайпасының кейбір өкілдерін қатты ашуландырып алғанға ұқсаймын. Мен не дей аламын? Барлық шағымды Мұхамеджан Тынышпаевқа айтыңыздар. Айта кету керек, ол да – найман. «Мақта сартқа тұрмысқа шыққан; Ұлы Байжігіт қырғыздарда қалған, ал екінші ұлы Ержігіт әкесі Тахтарходжамен бірге Үргенчке кетті». (М. Тынышпаев. Қырғыз-қазақ халқының тарихына материалдар. Ташкент, 1925. 72-б.)

Міне, тағы екі қазақ кірме олардың қайсысы қазақ екенін қалай анықтағаны туралы:

Абайға тұспал

1900 жылы белгілі журналист, ғалым, қоғам қайраткері Николай Коншин Орта жүз қазақтарының шежіресінің бір нұсқасын жариялап, кіріспесінде былай деген:

«Түсініктемелері бар бұл ескертпе Семей облысында өте танымал бір қырғыздың сөздеріне негізделіп қана жазылды. Алайда ол тегін көрсетпеуді, жарияламауды өте қатты сұрады.

Бұл қырғыз (Арғын тайпасының Тобықты руынан шыққан), ол хабарлаған ақпарат өз ата-тегін әртүрлі фантастикалық қиялмен әспеттеуді ұнататын кейбір ұрпақтардың шамына тиіп кете ме деп алаңдайды».

Көптеген заманауи зерттеушілердің пайымдауынша, бұл шежіренің авторы — Абай. ХХ ғасырдың басында Семей облысындағы тобықты руынан шыққан қазақ басқа кім болуы мүмкін?! Ал мен жекеме келіп жатқан хабарламаларды оқып, Абайдың шексіз даналығына тағы да көз жеткізудемін».

Анара Бауыржанқызы

Recent Posts

«Теңіз ұстазы» фестивалі: Құлсарыда Жылыой ауданының ең креативті мұғалімдері марапатталып, білім берудің жаңа стандарттары таныстырылды

Құлсары қаласы, 25 ақпан 2026 жыл - Құлсары қаласында  «Теңіз ұстазы» ауқымды педагогикалық фестивалі өтті.…

3 недели ago

 Жылыой мұғалімдері оқу үдерісіне заманауи әдістемелерді енгізуде

Жылыой ауданында өткен жылдан бері функционалдық сауаттылықты дамытуға және мектептегі білім сапасын арттыруға бағытталған «Теңіз…

1 месяц ago

ЖОО оқытушыларының біліктілігін арттыруға арналған қысқы мектеп өтуде

Халықаралық білім беру корпорациясында 2026 жылғы 19-23 қаңтар аралығында Халықаралық білім беру корпорациясында (ҚазБСҚА) «Қысқы…

2 месяца ago

Абай университеті әлемдік QS рейтингінде «бес жұлдыз» үздік белгісіне ие болды

Марапат Сеул қаласында өткен QS Stars Award Ceremony рәсімінде берілді Бүгін Қазақстан мен Орта Азиядағы…

4 месяца ago

Колледж студенттері бәсекесі: білім мен зияткерлік сайысы өтті

Жамбыл облысында жастардың кітапқа деген қызығушылығын арттырып, интеллектуалды әлеуетін көтеруге бағытталған «Әулиеата — кітап оқитын…

6 месяцев ago

«Халық қатысатын бюджет» жобасы Таразда орындалуда

2026 жылы Тараз қаласында «Халық қатысатын бюджет» жобасы аясында 4 жоба жүзеге асырылады. Аталған жобаны…

10 месяцев ago